Δέκατη Έβδομη Νύχτα

του Απόστολου Δοξιάδη

Και φέτος ο κ. Κοτανίδης καταπιάνεται με ένα έργο που αναφέρεται σε προσωπικότητα των "θετικών" επιστημών. Πέρυσι είδαμε τον κ. Φεινμαν, μέγα φυσικό, σε αναμονή κρίσιμων αποτελεσμάτων ιατρικών εξετάσεων και στην ουσία την ανακοίνωση του επικείμενου θανάτου του. Φέτος, παρακολουθούμε τις τελευταίες μέρες του Κουρτ Γκέντελ, μέγα μαθηματικού. Στο νοσοκομείο, λόγω ασήμαντης επιπλοκής άλλης ασθένειας, αρνείται να φάει και τελικά πεθαίνει από υποσιτισμό. Δεν είναι καταγεγραμμένες αυτές οι τελευταίες μέρες μόνο μια εικασία μπορεί να γίνει, ότι δεν έτρωγε επειδή φοβότανε οτι το φαγητό του ήταν δηλητηριασμένο. Μια διαιτολόγος προσπαθεί να τον μεταπείσει με όπλο τη λογική - υποτίθετα ότι ο Γκέντελ αυτό πρεσβεύει. Παράλληλα η διαιτολόγος μητέρα δίνει μια παρόμοια μάχη μέσα στο σπίτι της, να πείσει την ανορεξική κόρη της να φάει.

Ο επιστήμονας της λογικής, η "λογική" διαιοτολόγος, η λογική ως πιθανότητα. Υπάρχει ή δεν υπάρχει λογική;

Ο κόσμος είναι ότι υπάρχει. Το ερώτημα είναι τι υπάρχει και τι δεν υπάρχει.

Ποιός ορίζει και πως τι είναι υπαρκτό;

Μία λογική πρόταση μπορεί να είναι αληθής ή ψευδής. Για την οικοδόμηση ενός λογικού συστήματος πρέπει να χρησιμοποιηθούν μόνο αληθείς λογικές προτάσεις. Αλλά πως θα ξεχωρισουμε τις αληθείς από τις ψευδείς;

Έλα μου ντε

Και ναι μεν ¨ουδέν ισχυρότερο της αποδείξεως" αλλά σε ποιά βάση η απόδειξη και ποιος ξέρει αν η αποδειξη όντως αποδυκνείει.

Τα πάντα αμφισβητούμενα. Πάντα.

Ο επιστήμονας αρνείται να φάει. Λογικό ή παράλογο; Η διατολόγος πιστή στο καθήκον επιχειρηματολογεί. Προσπαθεί να τον γνωρίσει για να τον κατανοήσει.
'Όταν ένα αντικέιμενο χ ταυτίζεται με ένα αντικείμενο ψ, για να κατανοήσουμε το χ πρέπει πρώτα να κατανοήσουμε το ψ. Τι θα ήταν ο Ρωμαίος χωρίς την Ιουλιέττα;"

Παράλληλα προσπαθεί να δεχθεί την ανορεξία της κόρης της, να κατανοήσει τη κόρη της. Πως είναι δυνατόν η κόρη της διαιτολόγου να έχει διατροφικές διαταραχές. Κάποτε ηταν χοντρή. Τώρα αρνείται να φάει. Μα γιατί δεν ακολουθεί τις λογικές διατροφικές οδηγίες της μητέρας της.
"Ίσως είναι ένα μύνημα που πρέπει να κατανοήσουμε. Ένα μύνημα προς εσένα μαμά" Ενδιαφέρον, κάτι που συμβαίνει σε μας, μύνημα σε κάποιον άλλον. Η μητέρα άραγε το παίρνει το μύνημα. Ναι, αυτή που πάντα θεωρούσε το παγωτό ως τη πιο άχρηστη τροφή (μα γιατί καλή μου κάτι τόσο ωραίο να το κατακρίνεις έτσι;) στο τέλος αγοράζει δύο παγωτά, έναν για τον εαυτό της και ένα για τη κόρη της. Και εκείνη τη στιγμή, πετάει τη λογική και ακούει τη καρδιά. Ή ίσως να ακούει και τη λογική.


Σκηνοθεσία: Αντώνης Καφετζόπουλος
Παίζουν οι ηθοποιοί: Ευα Κοτανίδη, Σμαράγδα Σμυρναίου, Γιώργος Κοτανίδης, Ιζαμπέλα Κογεβίνα, Θανάσης Δήμου


Στο Θέατρο Ανεσις

Το Χαμόγελο της Γιαγιάς

Με πολύ μεγάλη μου χαρά είδα σήμερα ότι η κυρία Μάνια Παπαδημητρίου ανεβάζει και φέτος τη μουσική αυτή παράσταση. Με συνοδεία πιάνου αφηγείται την ιστορία μιας οικογένειας, την ιστορία της Ελλάδας διανθισμένη με τραγούδια αλλοτινής εποχής.

Δε μπορώ να περιγράψω την εμπειρία που έζησα πέρυσι που το είδα. Δεν υπάρχουν λόγια για να ευχαριστήσει κανείς την κ. Παπαδημητρίου για τη τέχνη που άπλετα δωρίζει στο ελληνικό κοινό. Πρόκειται για μια μαγική παράσταση. Μη το χάσετε.


Δημιουργία και εκτέλεση Μάνια Παπαδημητρίου
στο πιάνο συνοδεύει ο Διονύσης Μαλούχος


στο Θέατρο Ιλίσια-Βολανακη

Καυτός Πάγος

της Μπραϊόνι Λεϊβερι

Ένας κατά συρροήν δολοφόνος μικρών κοριτσιών (7 κορίτσια σε είκοσι και χρόνια), η μητέρα του ενός από αυτά, η ψυχολόγος που μελετά τέτοιους εγκληματίες, προσπαθώντας να απαντήσεις στο ερώτημα αν τελικά η πράξη τους είναι συγχωρητέα αφού δε ξέρουν, δεν έχουν συναίσθηση του κακού που κάνουν. Οι πράξεις τους απόρροια εγκεφαλικής βλάβης. Συγκλονιστικά τα ιατρικά στοιχεία που αναφέρονται, λειψός μετωπιαίος λοβός, λόγο επαναλαμβανόμενης σωματικής και ψυχικής κακοποίησης. "Άνθρωποι" χωρίς ανθρώπινη υπόσταση.

- Παραφέρθηκα τώρα;
- Ναι. Αλλά δε πειράζει. Δε φταις εσύ. Δεν μπορείς να το ελέγξεις.

(Τα θύματα τι φταίνε; Δε φταίνε, αλλά άντε ψάξε να βρεις το φταίχτη.)

- Τι είναι τύψεις;
Στο τέλος, μετά από τη συνάντηση του με τη μητέρα θα καταλάβει τι πόνο προκάλεσε, ο πόνος των τύψεων θα τον κατακλύσει, αφόρητος, νοιώθει να τον ροκανίζει σιγά σιγά, σα καρκίνος. Δε μπορεί να ζήσει με αυτό. Αυτοκτονεί.

Η μητέρα, είκοσι χρόνια έλπιζε ότι η εξαφανισμένη κόρη θα βρεθεί, θα επιστρέψει. Το δωμάτιο της, μνημείο, εκεί να την περιμένει, να το βρεί όπως το άφησε. Η γνώση του θανάτου της κόρης της, της επιτρέπει να θρηνήσει πραγματικά, να πενθήσει, να προχωρήσει. Κουτσά. Πως αλλιώς να προχωρήσει μια μάνα που έχει χάσει το παιδί της; Προχωρά όμως.

Ο Θρίαμβος της Ζωής!

Παλεύει να επιβιώσει, να λυτρωθεί, να χαρεί ξανά. Όσο ακόμη έλπιζε μέσα από τη προσπάθεια της να βρεθούν εξαφανισμένα παιδιά, μετά, μέσα από δοκιμή και σφάλμα. Εκδίκηση;όχι αυτό δε βοηθά, αποχαιρετισμός στο παιδί της; ναι αυτό βοηθά, κατανόηση του εγκλήματος, των γιατί του; ναι, κι αυτό βοηθά, συγχώρεση; ναι, αυτό λυτρώνει.
Συγχωρεί αλλά δε ξεχνά.
Όταν ο δολοφόνος αυτοκτονεί (εξαιτίας της) δε ξέρει πως να αισθανθεί.
Να λυπηθώ ή να χαρώ. Αρκετά με τις λύπες, θα χαρώ, θα γελάσω.


Ο Θρίαμβος της Ζωής!

Η ψυχολόγος έχει περισσότερο δρόμο να διανύσει. Είναι νωρίς, πενθεί ακόμη το φίλο της που πέθανε, πενθεί για τον εαυτό της και για την παρασπονδία της. Έχει πείσμα όμως και αυτή. Θα το βρεί το φως.

Ένα έργο για την εσωτερική δύναμη των ανθρώπων, για αυτά που μπορούν να αντέξουν, να προσπεράσουν.

Τίποτα δεν είναι αβάσταχτο

Τη δύναμη που βρίσκουν οι άνθρωποι και ανακαλύπτουν το τρόπο να λυτρωθουν. Αν και τόσο σκληρό, τόσο αισιόδοξο.




Ο Βουτέρης είναι από αυτούς που παρακολουθώ φανατικά και καλά που κάνω. Δε με έχει απογοητεύσει ποτέ. Στο θέατρο εξαρχείων βλέπουμε πραγματικό και ειλικρινές θέατρο. Η σκηνοθεσία, η μουσική, ο φωτισμός, είναι λιτά, όσο πρέπει για να αναδείξουν το έργο, το κείμενο, τις ερμηνείες (οι οποίες δεν είναι ποτέ εξεζητημένες ή φωναχτές). Ωριμος καλλιτέχνης μας δωρίζει κάθε χρόνο ουσιαστική θεατρική εμπειρία. Έτσι και η φετινή παράσταση, αποτελεί όαση στη μόδα της καινοτομίας, του διαφορετικού, του δηθεν (που εννιότε τα απολαμβάνω αλλά μερικές φορές θέλω και κάτι πιο κλασσικά φτιαγμένο βρε αδερφέ).





Σκηνοθεσία: Τάκης Βουτέρης
Παίζουν οι ηθοποιοί: Ανθή Ανδρεοπούλου, Αννίτα Δεκαβάλλα, Τάκης Βουτέρης


Στο θέατρο Εξαρχείων

Πελεκάνος

του Άγκουστ Στρίντμπεργκ

Μιά οικογένεια μετά το θάνατο του πατέρα και τον πρόσφατο γάμο της κόρης. Αναφορές στις στερήσεις στις οποίες υπέβαλε η μάνα την οικογένεια της. Στερήσεις που τις επέβαλε για να κρατήσει περισσότερα για τον εαυτό της. Έκλεβε το φαγητό, τα ξύλα, στο τέλος τον άντρα της κόρης της. Πείνα, κρύο. Τα παιδιά την φέρνουν αντιμέτωπη με τις πράξεις της και προσπαθούν να της στερήσουν, να εκδικηθούν. Μόνο που η εκδίκηση είναι χωρίς νόημα, χωρίς αποτέλεσμα, χωρίς λύτρωση. Πως να αγγίξεις κάποιον που δε θέλει να αγγιχθεί;

Διαβάζω στο πρόγραμμα της παράστασης:
Ο πελεκάνος, θεωρείται ότι τρέφει τα μικρά του με το ίδιο του το αίμα

Ως οφείλει, αν δεν υπάρχει άλλη τροφή...

Αυτά που οφείλει να δώσει ο γονιός και δε τα δίνει και οι επιπτώσεις στα παιδιά. Δε μεγαλώσαν σωστά. Η κόρη καχεκτική, στείρα, στερημένη από τη φαντασίωση της ευτυχίας. Ο γιός αλκοολικός.
"Νιώθω πως άμα σταματήσω να πίνω θα τινάξω τα μυαλά μου στον αέρα, για αυτό και συνεχίζω, δεν τολμώ να είμαι νηφάλιος"
Το φαγητό, η ζεστασιά, το χρήμα απλά σύμβολα μιας μεγαλύτερης στέρησης, της αγάπης, του νοιαξιματος, του δωσίματος, της αυταπάρνησης. Παιδιά ορφανά στην ουσία.

Τι φοβερό κρύο που κάνει εδώ μέσα! Νεκρική παγωνιά

Ναι, πράγματι, οικογένεια χωρίς αγάπη είναι απλά τόπος νεκρών.

Και όλοι ζουν μέσα σε μια ψευδαίσθηση, τα παιδιά αρνούνται να δουν την ορφάνια τους, η μητέρα αρνείται να δεί τον εγωισμό της. Σαν υπνοβάτες

"Έχω πέσει σε βαθύ ύπνο, είμαι υπνοβάτης, το ξέρω, αλλά δεν θέλω να ξυπνήσω! Γιατί τότε δε θα μπορώ να ζήσω!"

Κι όταν όλα πια είναι στο φως, συνειδητοποιημένα, δεν υπάρχει άλλη επιλογή από το να κάψουν το σπίτι, να γίνουν όλα στάχτη, και αυτοί οι ίδιοι. Μόνο αν όλα εξαφανιστούν θα μπορέσουν να φύγουν κι αυτοί. Να εξαφανιστούν. Φωτιά ολική λοιπόν, γεμάτη από τις μυρωδιές του σπιτιού. Επιτέλους λίγη ζέστη. Και λύτρωση.





Μια ακόμη παράσταση του επιπέδου του θεάτρου του Νότου. Να το υποστηρίζετε, εκεί θα βρίσκετε πάντα αξιοπρέπεια και αληθινή αγάπη για το θέατρο.



Σκηνοθεσία: Νίκος Μαστοράκης
Παίζουν οι ηθοποιοί: Ελένη Κοκκίδου, Γιώργος Πυρπασόπουλος, αργύρης Ξάφης, Εύη Σαουλίδου


στο θέατρο Αμόρε
μέχρι 8/2

Festen

των Τομας Βιντερμπεργκ, Μόγκενς Ρουκοφ, Μπο Χρ. Χάνσεν

Με την ευκαιρία των γενεθλίων του πατέρα/πατριάρχη, η οικογένεια μαζεύεται στο πατρικό σπίτι, για να ευχηθεί και να γιορτάσει. Πριν λίγους μήνες, η μία αδερφή αυτοκτόνησε. Το πλήρωμα του χρόνου για να βγούν οι σκελετοί από τις ντουλάπες έχει έρθει. Ο ένας αδερφός αποφασίζει αντί για πρόποση να αποκαλύψει το οικογενειακό μυστικό της σεξουαλικής κακοποίησης αυτού και της νεκρής αδερφής από τον πατέρα τους. Η μικρή αδερφή βρίσκει ένα γράμμα της νεκρής που αποκαλύπτει και αυτό τη κακοποίηση. Η μητέρα γνώστης της ιστορίας αρνείται, προσπαθεί ακόμη και μετά από τόσα χρόνια να αρνηθεί αυτά που συνέβησαν, να τα σβήσει σαν να μην έγιναν, σε μια προσπάθεια να προσποιηθεί ότι δε συνέβησαν για να μη τα αντιμετωπίσει; να εξευμενίσει τις τύψεις της που δεν προστάτευσε τα παιδιά της; να μην χρειαστεί να παραδεχτεί ότι έκανε λάθος επιλογή συντρόφου; μέλλοντος; ζωής; Οι συνδαιτημόνες αρνούνται πεισματικά να ακούσουν αληθινά αυτά που βγαίνουν στην επιφάνεια, θέλουν τόσο πολύ να συνεχίσουν να δρούν σα να μην υπάρχει αυτό το μελανό γεγονός στη ζωή τους, να υπερασπιστούν τη ψευδαίσθηση κανονικότητας, να μην αλλάξει τίποτα. Άσε τα κρυφά κρυμμένα, μην, μην φανερώνεις, δεν αντέχουμε το φως που δείχνει όλη την ασχήμια. Μέσα από την αποκάλυψη ο γιός/θύμα, πείθει, απομονώνει το πατέρα, εκδικείται; Ίσως τώρα να μπορέσει να προχωρήσει, να μπορέσει η υπόλοιπη οικογένεια να προχωρήσει, να επανασυνδεθεί, να συναντηθεί σε κάποια περίπου αλήθεια. Το επόμενο πρωί, η οικογένεια, χωρίς τον πατέρα πλέον, μαζεύεται, ανασυντάσσεται, προσπερνά. Αυτή είναι η λέξη κλειδί, προσπερνά, τίποτα δε λύνεται τελικά, απλώς προσπερνά και χαριεντίζεται ότι κάτι έκανε, κάπως το αντιμετώπισε. Διώξε το θύτη, κράτησε όλους τους ηθικούς αυτουργούς. Ο κακοποιημένος γιός κατά τη ταπεινή μου άποψη δε λυτρώνεται, δε μπορεί να λυτρωθεί, ποτέ δε θα μπορέσει, απλά έκανε ένα δώρο στους ηθικούς αυτουργούς, στους πραγματικούς ενόχους για το δράμα του, τους χάρισε μια ψευδαίσθηση κανονικότητας.

Πρόκειται για μια εκπληκτικά φτιαγμένη παράσταση με εκπληκτικές ερμηνείες και εκπληκτική σκηνοθεσία, κινηματογραφικό στήσιμο, δείνει την αίσθηση ότι κοιτάζεις μέσα από τη κλειδαρότρυπα και ανακαλύπτεις τα σκοτάδια που κρύβονται σε κάθε σπίτι.


Αλλά, αλλά...

Προσωπικά, το έργο ως κείμενο με εκνεύρισε αφάνταστα. Δε δίνει ούτε στο ελάχιστο τη ψυχική διάλυση, τη καταστροφή, το δράμα που επιφέρει η σεξουαλική κακοποίηση στα θύματα, την ευθύνη του περίγυρου και το χειρότερο, αφήνει να εννοειθεί ότι μπορεί να υπάρξει λύτρωση, ότι μπορεί να γιάνει.
Σα να λέει, "Εντάξει μωρέ, στο τέλος όλα μπορούν να διορθωθούν" Άσε το θεατή στην ευδαιμονία ότι ένταξει, κάπου, κάποτε, θα τη βρούν την άκρη τα θύματα, δεν είναι και τόσο τραγικό, κι άμα έρθεις αντιμέτωπος με κάτι τέτοιο, αν σου είναι εύκολο κάνε κάτι, αλλά αν όχι, θα δωθεί λύση, κάπου, κάποτε. Μη τρελαίνεσαι κιόλας. Ε, όχι αγαπητέ μου, όταν διαχειρίχεσαι τέτοια θέματα χρειάζεται περισσότερη υπευθυνότητα στο τι μυνήματα περνας. Δε διορθώνεται ποτέ η επίπτωση της σεξουαλικής κακοποίησης από γονιό. Ποτέ. Δεν υπάρχει λύτρωση. Δεν υπάρχει ελπίδα. Και ένα τέτοιο κείμενο είναι προσβλητικό για τα θύματα.

Μία και μοναδική δυνατή φράση σε όλο το κείμενο

"- Γιατί το έκανες;
- Γιατί αυτό αξίζατε"

Έτσι ακριβώς, και ότι αυτό αξίζουν θα πιστεύουν μέχρι να κλείσουν τα μάτια τους. Μόνο η νεκρή αδερφή λυτρώθηκε, όταν αυτοκτόνησε. Ο άλλος γιός είναι καταδικασμένος να συνεχίσει να υποφέρει και να καταστρέφει τη ζωή του.


Αν κάποιος ενδιαφέρεται τη φετινή σαιζόν να προσεγγίσει το συγκεκριμένο θέμα προτείνω προσωπικά τις πέντες σιωπές. Φρικιαστική πραγματικότητα. Μόνο κάτι τέτοιο αξίζει σε αυτό το θέμα.



Σκηνοθεσία: Αλίκη Δανέζη - Knutsen
Παίζουν οι ηθοποιοί: Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, Θέμις Μπαζάκα, Αλέξανδρος Μυλωνάς, Αγγελική Παπαθεμελή, Γιάννης Στάνκογλου, Εκάβη Ντούμα, Ερρίκος Λίτσης, Κώστα Φλωκατούλας, Τηλέμαχος Κρεβάικας, Μίλτος Νίκας, Καλλιόπη Τζερμάνη, Μανώλης Αφολάνιο, Ρένος Μάντης και οι μικρές Ναταλία Κράλσκα, Ευγενία Λαού, Εύη Χούμπαυλη

στο Θέατρο Θησείον, Ένα Θέατρο για τις Τέχνες

Σάρα

του Γκότχολντ Εφραϊμ Λέσινγκ

Ένα έργο ίσως παρωχημένο. Όσον αφορά τη θεματολογία του. Γιατί ποιόν αφορά άραγε σήμερα, η αμαρτία της κοπέλας που έχει εξωγαμιαίες σχέσεις και η συνεπαγόμενη ντροπή. Η πράξη της αυτή καθε αυτή μάλλον κανένα, η ουσία όμως, του να ακολουθείς την αλήθεια σου ενάντια σε κοινωνικά δεδομένα, στον πατέρα που λατρεύεις και δε θέλεις να στενοχωρήσεις και να απογοητεύσεις, να παλεύεις μέσα σου για τη συμμόρφωση με την εκάστοτε ηθική (είτε εξωτερικά είτε ακόμη πιο δύσκολα εσωτερικά επιβαλλόμενη) και να έρχεσαι αντιμέτωπος με την ανθρώπινη σου αδυναμία και πραγματικότητα, πιστεύω πολλούς από εμάς.

"Οι αμαρτωλοί ψάχνουν πάντα το σκοτάδι γιατί είναι αμαρτωλοί. Αλλά, τι με αυτό; Η συνείδηση ειναι ο πιο σκληρός κριτής, δε μπορείς να κρυφτείς.
Εξιλεώνεσαι διογκώνοντας το σφάλμα και υποφέροντας. Πρέπει όμως να σκεφτείς και πως να επανορθώσεις."

Να προσθέσω, αρκεί να πιστέψεις ότι όντως έκανες σφάλμα, βαθιά μέσα σου, κι όχι επειδή ξέρεις ότι έκανες σφάλμα. Μόνο έτσι μπορείς να αρχίσεις και να επανορθώνει και να εξιλεώνεσαι.

"Τι σκέφτεται ένας άνθρωπος, όταν το μυαλό του κατακλύζουν χίλιες σκέψεις; Τι νιώθει όταν τη καρδιά του κατακλύζουν χίλια συναισθήματα; Άλλο να πέφτεις στην αμαρτία από άγνοια, άλλο να ξέρεις και να δένεσαι μαζί της"

Πραγματικά άλλο. Να παλεύεις να σπάσεις δεσμούς που δε σπάνε, που δε θέλεις να σπάσεις.

Πέρα από αυτό όμως που είναι εμφανές από το κείμενο, η παράσταση όμορφα και υπόγεια κατέυθυνε τη σκέψη μου κι αλλού. Ίσως επειδή είναι θέμα που με απασχολεί.

Στην αρχή παίζεται ένα βιντεάκι με αυτοκίνητα σε αγώνας καταστροφής, που μου έδωσε μια οπτική με την οποία είδα την υπόλοιπη παράσταση. (Μου συμβαίνει συχνά τελευταία σε παραστάσεις, άραγε είναι εσκεμμένο ή εγώ βλέπω αυτά που θέλω να δω;) Σκέψεις για τη μανία μας ως ανθρώπινο είδος, τόσο σε ατομικό όσο και σε συλογικό επίπεδο, να αυτοκαταστρεφόμαστε, να χτυπιόμαστε αλύπητα μέχρι να έρθει η πλήρης διάλυση.
Και βλέποντας έτσι το έργο, παρατήρησα την ιστορία τριών ανθρώπων που η κάθε τους κίνηση τους οδηγούσε στη καταστροφή, ώσπου στο τέλος, αντίθετα με τον αγώνα των αυτοκινήτων, κανένας δε μένει όρθιος. Αλλά και στα αυτοκίνητα, τι να το κάνεις, αυτό που "επιβιώνει" είναι τόσο διαλυμένο που είναι σα να μην επιβίωσε.

Μου άρεσε επίσης και η παρουσία, εκεί στην άκρια, του Νόρτον, με τη κιθάρα του, και με τα σχόλια του για τα τεκτενόμενα, τα συμπεράσματα, τις συμβουλές. Σαν να ήταν το υποσυνείδητο των χαρακτήρων, σα να έδινε στο θεατή μια ματιά στην εσωτερική πάλη που βιώναν οι ήρωες.


Μια παράσταση που αξίζει να δει κανείς, στο γνωστό επίπεδο του Θεάτρου του Νότου.
Οι κυρίες Μαρία Σκουλά και Αμαλία Μουτούση ήταν (όπως μας έχουν συνηθίσει) απλώς υπέροχες. Η πεμπτουσία του ηθοποιού κατά τη ταπινή μου άποψη.



Διασκευή - Σκηνοθεσία: Γιάννης Χουρβαδάς
Παίζουν οι ηθοποιοί: Γιάννης Νταλιάνης, Κώστας μπερικόπουλος, Αντζελα Μπρούσκου, Νίκος Κουρής, Λεονάρδος Μπατής, Μαρία Σκουλά, Αμαλία Μουτούση, Δανάη Κατερίνα Θέμελη, Ελένη Ψυχογιού.
Στο θέατρο Αμόρε


μέχρι 21/1

Δέκα Εντολές - 3 & 9

"3.Ου λήψει το όνομα του Κυρίου επί ματαίω, ου γαρ μη καθαρίση Κύριος ο Θεός σου τον λαμβάνοντα το όνομα αυτού επί ματαίω"

Η παράσταση ξεκινά με τους στίχους

Θέλω να αλλάξω ουρανό μα δεν υπάρχουν δρόμοι

Αυτό κι αν βάζει το θεατή σε μια διάθεση. Η ανάγκη μας να αλλάξουμε, τον εαυτο μας, τους γύρω μας, τη ζωή, το κόσμο. Η απελπισία που δε μπορούμε, που δε ξέρουμε πως, που δε θέλουμε ίσως; Το ανικανοποίητο της ύπαρξης ως έχει, το όνειρο μιας άλλης ύπαρξης, η γνώση ότι και ή άλλη ύπαρξη δε θα ικανοποιήσει, ευτυχώς που δε ξέρουμε, δε μπορούμε, δε θέλουμε να επιφέρουμε καμία πραγματική αλλαγή. Μόνη σωτηρία η ψευδαίσθηση. Το βίωωμα και μη βιωμα που η ψευδαίσθηση συνεπάγεται.

Άσκηση φαντασίας νούμερο τάδε
Κλείστε τα μάτια και φανταστείτε ότι (εδώ βάζουμε ότι θέλουμε, ότι νομιζουμε ότι θέλουμε, ότι έχουμε ανάγκη, ότι νομίζουμε ότι έχουμε ανάγκη, δεν έχει σημασία τι τελικά). Φανταστείτε επίμονα ότι...
Παραμείνετε έτσι μέχρι να πιστέψετε. Η πίστη σώζει.

Η πίστη της ψευδαίσθησης όταν δεν αντέχεις τη πραγματικότητα είναι ο μόνος δρόμος επιβίωσης. Όντως. Δυστυχώς. Έτσι είναι.

Θέλω να αλλάξω ουρανό μα δεν υπάρχουν δρόμοι

Μόνο οι ψευδαισθήσεις τους να προσθέσω εγώ.



* Δεν κατανόησα τη συσχέτιση έργου και ενάτης εντολής αλλά δε πειράζει, μου άρεσε το κείμενο και με άγγιξε κι ας μου είπε άλλα.



Σκηνοθεσία: Κατερίνα Ευαγγελάτου
Παίζουν οι ηθοποιοί: Ηλίας Κουνέλας, Παναγιώτης Λάρκου, Λένα Παπαληγούρα, Πάρις Λύκος, Λαμπρινή Αγγελίδου, Μαρία Παρασύρη



"9.Ου ψευδομαρτυρήσεις κατά του πλησίον σου μαρτυρίαν ψευδή"
σε δύο κλωνοποιημένες παραλλαγές του Πάρι Τακόπουλου

Τα παιδιά-άνθρωποι ρωτούν τους γονείς-Θεούς. Τα παιδιά-Θεοί κατηγορούν και απορούν με τους γονείς-ανθρώπους. Και αντίστροφα, ένα μπλέξιμο ρόλων. ανθρωποθεοί όλοι.

Μη μη! μην ενοχλείτε το πατέρα! Ο πατέρας σκέφτεται!
Γιατί οι άνθρωποι σκέφτονται; ίσως γιατί τους το έχει απαγορέψει ο Θεος;

Ο πατέρας Θεός, σιωπηλή ύπαρξη, υπάρχει και δεν υπάρχει, εκεί να τον δεις; όχι να τον ακούσεις, σκέφτεται. Όπως ο Θεός; Όπως ο άνθρωπος που υπάρχει και δεν υπάρχει δίπλα σου; Οι ερωτήσεις στα όρια του παραλόγου. Παράλογο ποτισμένο από λογική τραγικότητα αληθινής ζωής.

- Πότε άρχισαν οι πρώτες γενοκτονίες; Προ ή μετά ανθρώπου;
- Δε νομίζεις ότι πρέπει να πάψουν οι ψευδομαρτυρίες των μικρών μεγάλων;
- Χωρίς εργάτες πως θα υπάρξουν βιομήχανοι;
- Πότε λέγονται τα μεγαλύτερα ψέματα; όταν διαρκεί περισσότερο ο πόλεμος ή όταν διαρκεί περισσότερο η ειρήνη; Όχι μόνο ο πόλεμος μεταξύ των λαών, κυρίως ο πόλεμος μεταξύ των ανθρώπων.

Μα υπάρχει ειρήνη μεταξύ των ανθρώπων; κι αν υπάρχει έχει ποτέ ικανή διάρκεια; και τελικά στην ειρήνη δε θα χωρούσε το ψέμα, θα χωρούσε; Τότε δε θα ταν ειρήνη. Η μήπως τελικά υπάρχει ειρήνη μόνο και μόνο επειδή ψευδόμαστε; Κι αν είναι έτσι, πόσο φρικτή είναι η ειρήνη, ειρήνη μεταξύ ψευδοπροσωπείων που ψευτοζουν, ψευδοκαταστάσεις. Στο πόλεμο δεν έχουν λόγο ύπαρξης τα ψέματα, αντιπαλευόμαστε με την αλήθεια μας, η είρηνη μερικές φορές είναι ο ύπουλος πόλεμος χρωματισμένος από το ψέμα ως κατ' επίφασην ειρήνη.


Ναι, ναι,

Όποιος ψευδομαρτυρεί βλάπτει

Τον εαυτό του, τους άλλους, το σύμπαν, τη ζωή. Αληθεια παραμορφωμένη, ύπαρξη ψευδής, ανυπαρξία.

Σκηνοθεσία: Μάγια Λυμπεροπούλου
Παίζουν οι Ηθοποιοί: Ηλίας Κούνελος, Ναταλία Στυλιανού, Σοφιάννα Θεοφάνους, Σωτήρης Τσακομίδης, Λευτέρης Ζαμπετάκης


Στο Εθνικό Θέατρο - Πειραματική σκηνή, Από μηχανής Θέατρο


Μέχρι 14/1

Χρονομάστορας

δραματοποιημένο δίηγημα του Μανώλη Μαυρολέοντος

Ο Χρονομάστορας που ζει στη Χρονολάνδη και φτιάχνει όοοολα τα ρολόγια μισεί τα Χριστούγεννα και τις γιορτές. Έχει ένα σατανικό σχέδιο, να κάνει τα ρολόγια να πάνε πολύ πολύ πολύ σιγά έτσι ώστε ο χρόνος σχεδόν να μη κυλάει και οι γιορτές να μην έρθουν ποτε! Ένα παιδί πρέπει να πάει να τον σταματήσει και να πει το μαγικό τραγούδι που θα κάνει τα ρολόγια ξανά με κανονικούς ρυθμούς να κινούνται. Για να το καταφέρει αυτό πρέπει να βρει το κατάστημα με τους μαγικούς χάρτες, στη γωνία Ακαδημίας και Σταδίου, παραμονή πρωτοχρονιάς, να μιλήσει ανάποδα, να πεί το τραγούδι του πειρατή, να βρεί στο χάρτη που όλα κινούνται τη Χρονολάνδη, και εκεί με τη βοήθεια μιας μικρής κατοίκου της Χρονολάνδης, μαζί, να ανακαλύψουν τα σχέδια του Χρονομάστορα και το μαγικό τραγούδι που θα τα αντιστρέψει.

Μια πολύ όμορφη παράσταση για παιδιά, φτιαγμένη με μεράκι, αγάπη για το παιδί και αληθινό δώσιμο. Παραμυθένια ατμόσφαιρα, όμορφη μουσική (του Κωνσταντίνου Γεωργίου Καραμπερόπουλο) που ο γιος μου λάτρεψε - το βιβλίο έχει και το CD μέσα και εγώ χαίρομαι να την ακούει. Οι δε κυρίες Κοντολέων και Τσαγκαρλιώτη είναι γλυκές και πραγματικά σε ταξιδεύουν στο παραμύθι.
Η αλήθεια είναι ότι εκτός από τον υιό πέρασε όμορφα και η μαμά.




στο πολυχώρο Άγκυρα
απόγευμα 26, 27, 28, 29/12 5μμ

Παίζουν οι ηθοποιοί: Α. Κοντολέων, Λ. Τσαγκαρλιώτη

Πέντες Σιωπές

της Σήλα Στήβενσον

Πατέρας, μητέρα, δύο κόρες, ο κοινωνικός περίγυρος, πέντε συντεταγμένες, μία τραγωδία που επιβιώνει μέσα στη σιωπή. Θρέφεται από τη σιωπή, γιγαντώνεται, υπάρχει λόγω της σιωπής.

Τρείς γυναίκες ζουν μέσα στη βία και στο συνεχή τρόμο. Αν προσπαθήσουν να δραπετεύσουν θα τις σκοτώσει, αν μιλήσουν θα τις σκοτώσει. Φόβος. Επιβίωση για την επιβίωση, δε γνωρίζουν άλλον τρόπο να ζουν εξάλλου.

"Εμείς ερχόμαστε από έναν διαφορετικό κόσμο, από διαφορετικούς πλανήτες"

Πως να κατανοήσει κανείς το πως, το γιατί επιμένουν να παραμένουν σε αυτή τη κατάσταση. Δεν έχουν επιλογή, δε γνωρίζουν ότι έχουν επιλογή. Μόνο να μην ήτανε "αόρατες" και κάποιος να τις έσωζε... Όχι, παντού σιωπή.
Κάποια στιγμή, η επιβίωση γίνεται ή αυτός ή εμείς, οι κόρες σκοτώνουν το πατέρα. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος.

Κι ακόμη κι όταν τον σκοτώνουν, συνεχίζουν τη σιωπή. Τους αρκεί που είναι νεκρός
- Εμείς τον σκοτώσαμε, δε μας νοιάζει να πάμε φυλακή. Πέθανε;
- Γιατί τον σκοτώσατε;
- Δε θέλω να το κουβεντιάσω. Έχει πεθάνει;
- Δε μπορεί κάποιος λόγος θα υπάρχει.
- Είναι προσωπικό

Η φυσική και σεξουαλική κακοποίηση.
Η τραγωδία αυτών που τη βιώνουν.
Η ανάγκη τους για επιβίωση, να πιαστούν από τη ζωή, ότι ζωή κι αν είναι αυτή.
Η αδυναμία να ξεφύγεις.

"Θα ήθελα να ήσουν λίγο πιο καλός. Τότε δε θα αναγκαζόμουν να σε σκοτώσω"
Η πραγματική βία σταματάει, οι συνέπειες παραμένουν μέσα στο κεφάλι όλων. Αυτός θα ζεί πάντα, μέσα στο μυαλό τους, στα όνειρα τους. "Οι πεθαμένοι δε πεθαίνουν".


Ο κύκλος της βίας που διαιωνίζεται και αναπαράγεται. Ο πατέρας ήταν κι αυτός θύμα κακοποίησης. Η μητέρα ήταν κι αυτή.
"Δε θέλω εγγόνια" αναφωνεί η μητέρα στο τέλος "ας σταματήσει εδώ"

Οι πληγές δε θα κλείσουν ποτέ. Η φυσιολογικότητα μόνο να φορεθεί επιφανειακά μπορεί. Θα ζήσουν "σα" φυσιολογικές, θα επιβιώσουν, θα κουβαλάνε πάντα.

"Νομίζετε ότι καταλαβαίνετε. Αν σας υποχρέωναν να ζήσετε στο κεφάλι μας για πέντε λεπτά, θα τρελαινόσασταν, θα πεθαίνατε"

Ο γονιός που όφειλε να αγαπήσει, να προστατεύσει, να οδηγήσει και η προδοσία του.
"Πατέρα γιατί μου το έκανες αυτό" φώναξε η Κερασία Σαμαρά και έδωσε στο κοινό μια γροθιά με τη κραυγή της. Σιωπούμε, γυρίζουμε το βλέμμα αλλού, υποκρινόμαστε ότι δε συμβαίνει. Αδράνεια, ανοχή, υποκρισία. Πότε θα βάλουμε τελεία επιτέλους; Τα κορίτσια, δολοφονισσες στα τριαντακάτι τους, μας εκληπαρούν να βάλουμε τελεία.



Όσο για τη παράσταση, τι να σχολιάσει κανείς; Το θέμα ειναι τόσο δύσκολο να το παρακολουθήσεις που όλα τα άλλα παραμερίζονται. Οι ερμηνείες των τεσσάρων βασικών πρωταγωνιστών πάντως είναι εκπληκτικές.



στο Εθνικό Θέατρο - Νέα Σκηνή Χώρα

Σκηνοθεσία: Άσπα Τομπούλη
Παίζουν οι ηθοποιοί: Κώστας Τσάχρας, Γιώργος Κέντρος, Κερασία Σαμαρά, Μαρία Ζορμπά, Κάτια Γέρου, Αντώνης Μπαμπούνης, Ανδρέας Κουτσουρέλης, Τζένη Σκαρλάτου, Ιωάννα Αγγελίδη

Το στοίχημα

του Άντον Τσέχωφ


Είδα Τσέχωφ και έσπευσα. Και καλά που έκανα.

Πρόκειται για 8 δραματοποιημένα διήγηματα του Τσέχωφ, με κεντρικό άξονα το χρήμα και τη σχέση μας με αυτό. Αυτός φαίνεται να είναι ο κεντρικός άξονας, ίσως και αυτός να ήταν ο στόχος, εγώ γιατί είδα τόσα περισσότερα;

Η ιστορία που διέπει όλη τη παράσταση και τη καθορίζει, το στοίχημα, όπου ένας νεαρός δικηγόρος, πάνω σε συζήτηση, και κουβέντα στη κουβέντα, μάλλον για το ποιός θα βγεί από πάνω, κι όχι επί της ουσίας, βάζει στοίχημα, με έναν τραπεζίτη, για 2 εκατομύρια ρούβλια παρακαλώ, μυθικό ποσό, ότι μπορεί να μείνει απομωνομένος από τους ανθρώπους για δεκαπέντε χρόνια.
- Είναι προτιμότερη η θανατική ποινή από τα ισόβια
- Κάνετε λάθος. Από τη ζωή πρέπει να κρατιόμαστε όποιο κι αν είναι το κόστος
- Στοιχημα;
- Στοιχημα, εσείς θα βάλετε τα λεφτά σας και εγώ την ελευθερία μου.
Και άντεξε. Και τίποτα δεν αποδεικνύεται. Γιατί κάποιος άλλος δε θα άντεχε. Γιατί δεν είναι για όλους τους ανθρώπους οι ίδιες απαντήσεις. Διαφορετικοί άνθρωποι, διαφορετικές αλήθειες.

Θα μπορούσα να γράφω με τις ώρες για τους μύθους του Τσέχωφ και τις σκέψεις που μου δημιούργησαν, αλλά θα συγκρατηθώ και θα σταθώ σε έναν μόνο

Μια "κυρία" καλεί τη γκουβερνάντα της για να της πληρώσει το μισθό της. Καταφέρνει με το ένα και με το άλλο, με φοβέρα, με γυμνή ξεσιπωσιά, με έπαρση, με ενοχοποίηση, με το δικαίωμα αυτού που νομίζει ότι του ανήκει ο κόσμος, να τις κάνει το μισθό από 80 ρούβλια, 10 μόνο. Η γκουβερνάντα, νιώθει το άδικο να τη πνίγει, κάθε φορά που η "κυρία" της αφαιρεί κάτι από αυτά που δικαιωματικά της ανήκουν, πάει να διαμαρτυρηθεί, και κάθε φορά υποχωρεί. Στο τέλος παίρνει τα δέκα ρούβλια και λέει και ευχαριστώ.

- Γιατί μου λες ευχαριστώ. Σε καταέκλεψα κι εσύ λες ευχαριστώ;
- Γιατί στα άλλα σπίτια δε μου δίναν τίποτα
- Προσπαθω να σου δώσω ένα μάθημα. Πρέπει να διεκδηκείς. Να, πάρε τα 80 ρούβλια σου.
- Ευχαριστώ
- Μα καλά σου φέρθηκα με τέτοιο φρικτό τρόπο και εσύ συνεχίζεις να μου λες ευχαριστώ; Δεν αντιδρας, δε μου φωνάζεις; Συγνωμη που θα στο πω, αλλά εισαι κουτορνήθι;
- Μάλιστα κυρία, είμαι κουτορνήθι.

Και σκέφτηκα όλους αυτούς που στη ζωή απαιτούν και παίρνουν αυτά που δε τους ανήκουν, αυτούς που κλέβουν από τους άλλους, που δε δίνουν αυτά που οφείλουν. Όχι δε σκέφτηκα τα χρήματα. Σκέφτηκα τα συναισθήματα. Έκεινη τη συναλλαγή. Εκεί, που τέτοιοι άνθρωποι το έχουν μετατρέψει σε συναλλαγή, ενώ δεν είναι. Και αυτοί νομίζουν ότι είναι κερδισμένοι επειδή έχουν πάρει. Αλλά αυτό που πήραν δε μπορούν να νιώσουν την αξία του. Γιατί δε γνωρίζουν την αξία του, αφού ποτέ δεν έχουν δώσει. Κι έτσι, τελικά το "κουτορνήθι" είναι το κερδισμένο.


Όμορφη παράσταση, φτιαγμένη από ανθρώπους που πραγματικά αγαπούν αυτό που κάνουν, και αυτήν την αγάπη εγώ την ένιωσα. Υπέροχες οι μουσικές επιλογές, οι μπαλαλαικες, μα περισσότερο ο ραχμανινωφ. Οι δύο κοπελιές πολύ καλές, να με συγχωρέσει ο σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής, αλλά τον βρήκα λίγο over the top. Δωςτου μια πενταετία όμως και θα τη βρει την ωριμότητα, είμαι σίγουρη για αυτό.
Αξίζει να το δει κανείς εξάλλου, μόνο και μόνο για τις ιστορίες του Τσέχωφ. Είχα ξεχάσει πόσο τον λατρεύω και ξαφνικά με έπιασε μια επιθυμία να ξαναδώ Θείο Βάνια, Γλάρο, Βυσσινόκηπο και φυσικά Τρεις Αδερφές. Ποτέ δε θα τον βαρεθώ, ποτέ δε με έχει απογοητεύσει.






Στο θέατρο Σημείο

Σκηνοθεσία: Κώστας Δελακούρας
Παίζουν οι ηθοποιοί: Κώστας Δελακούρας, Γεωργία Οικονόμου, Κατερίνα Μαρτιμιανάκη