Τρίτη, Δεκεμβρίου 05, 2006

Το στοίχημα

του Άντον Τσέχωφ


Είδα Τσέχωφ και έσπευσα. Και καλά που έκανα.

Πρόκειται για 8 δραματοποιημένα διήγηματα του Τσέχωφ, με κεντρικό άξονα το χρήμα και τη σχέση μας με αυτό. Αυτός φαίνεται να είναι ο κεντρικός άξονας, ίσως και αυτός να ήταν ο στόχος, εγώ γιατί είδα τόσα περισσότερα;

Η ιστορία που διέπει όλη τη παράσταση και τη καθορίζει, το στοίχημα, όπου ένας νεαρός δικηγόρος, πάνω σε συζήτηση, και κουβέντα στη κουβέντα, μάλλον για το ποιός θα βγεί από πάνω, κι όχι επί της ουσίας, βάζει στοίχημα, με έναν τραπεζίτη, για 2 εκατομύρια ρούβλια παρακαλώ, μυθικό ποσό, ότι μπορεί να μείνει απομωνομένος από τους ανθρώπους για δεκαπέντε χρόνια.
- Είναι προτιμότερη η θανατική ποινή από τα ισόβια
- Κάνετε λάθος. Από τη ζωή πρέπει να κρατιόμαστε όποιο κι αν είναι το κόστος
- Στοιχημα;
- Στοιχημα, εσείς θα βάλετε τα λεφτά σας και εγώ την ελευθερία μου.
Και άντεξε. Και τίποτα δεν αποδεικνύεται. Γιατί κάποιος άλλος δε θα άντεχε. Γιατί δεν είναι για όλους τους ανθρώπους οι ίδιες απαντήσεις. Διαφορετικοί άνθρωποι, διαφορετικές αλήθειες.

Θα μπορούσα να γράφω με τις ώρες για τους μύθους του Τσέχωφ και τις σκέψεις που μου δημιούργησαν, αλλά θα συγκρατηθώ και θα σταθώ σε έναν μόνο

Μια "κυρία" καλεί τη γκουβερνάντα της για να της πληρώσει το μισθό της. Καταφέρνει με το ένα και με το άλλο, με φοβέρα, με γυμνή ξεσιπωσιά, με έπαρση, με ενοχοποίηση, με το δικαίωμα αυτού που νομίζει ότι του ανήκει ο κόσμος, να τις κάνει το μισθό από 80 ρούβλια, 10 μόνο. Η γκουβερνάντα, νιώθει το άδικο να τη πνίγει, κάθε φορά που η "κυρία" της αφαιρεί κάτι από αυτά που δικαιωματικά της ανήκουν, πάει να διαμαρτυρηθεί, και κάθε φορά υποχωρεί. Στο τέλος παίρνει τα δέκα ρούβλια και λέει και ευχαριστώ.

- Γιατί μου λες ευχαριστώ. Σε καταέκλεψα κι εσύ λες ευχαριστώ;
- Γιατί στα άλλα σπίτια δε μου δίναν τίποτα
- Προσπαθω να σου δώσω ένα μάθημα. Πρέπει να διεκδηκείς. Να, πάρε τα 80 ρούβλια σου.
- Ευχαριστώ
- Μα καλά σου φέρθηκα με τέτοιο φρικτό τρόπο και εσύ συνεχίζεις να μου λες ευχαριστώ; Δεν αντιδρας, δε μου φωνάζεις; Συγνωμη που θα στο πω, αλλά εισαι κουτορνήθι;
- Μάλιστα κυρία, είμαι κουτορνήθι.


Και σκέφτηκα όλους αυτούς που στη ζωή απαιτούν και παίρνουν αυτά που δε τους ανήκουν, αυτούς που κλέβουν από τους άλλους, που δε δίνουν αυτά που οφείλουν. Όχι δε σκέφτηκα τα χρήματα. Σκέφτηκα τα συναισθήματα. Έκεινη τη συναλλαγή. Εκεί, που τέτοιοι άνθρωποι το έχουν μετατρέψει σε συναλλαγή, ενώ δεν είναι. Και αυτοί νομίζουν ότι είναι κερδισμένοι επειδή έχουν πάρει. Αλλά αυτό που πήραν δε μπορούν να νιώσουν την αξία του. Γιατί δε γνωρίζουν την αξία του, αφού ποτέ δεν έχουν δώσει. Κι έτσι, τελικά το "κουτορνήθι" είναι το κερδισμένο.


Όμορφη παράσταση, φτιαγμένη από ανθρώπους που πραγματικά αγαπούν αυτό που κάνουν, και αυτήν την αγάπη εγώ την ένιωσα. Υπέροχες οι μουσικές επιλογές, οι μπαλαλαικες, μα περισσότερο ο ραχμανινωφ. Οι δύο κοπελιές πολύ καλές, να με συγχωρέσει ο σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής, αλλά τον βρήκα λίγο over the top. Δωςτου μια πενταετία όμως και θα τη βρει την ωριμότητα, είμαι σίγουρη για αυτό.
Αξίζει να το δει κανείς εξάλλου, μόνο και μόνο για τις ιστορίες του Τσέχωφ. Είχα ξεχάσει πόσο τον λατρεύω και ξαφνικά με έπιασε μια επιθυμία να ξαναδώ Θείο Βάνια, Γλάρο, Βυσσινόκηπο και φυσικά Τρεις Αδερφές. Ποτέ δε θα τον βαρεθώ, ποτέ δε με έχει απογοητεύσει.






Στο θέατρο Σημείο

Σκηνοθεσία: Κώστας Δελακούρας
Παίζουν οι ηθοποιοί: Κώστας Δελακούρας, Γεωργία Οικονόμου, Κατερίνα Μαρτιμιανάκη

Παρασκευή, Νοεμβρίου 24, 2006

Οι σεξουαλικές νευρώσεις των γονιών μας

του Λούκας Μπαιρφούς

Για μια πιο εμπεριστατωμένη άποψη, που αλλου; στην αλεπού!

Η Ντόρα, αυτιστική (;), ζει μια μη ζωή, κάτω από την επήρρεια βαριών κατασταλτικών φαρμάκων. Η μητέρα της, που θέλει πίσω μια επαφή με το παιδί της, συναποφασίζει με το γιατρό να σταματήσουν τη φαρμακευτική αγωγή της Ντόρας. Έτσι η Ντόρα ελευθερώνεται από τον εγλεισμό της και μπορεί πλέον να εκφράσει τα συναισθήματα της. "Ελεύθερη" πλέον, ερωτεύεται έναν πλασιέ αρωμάτων, ο οποίος τη κακοποιεί, στα μάτια των άλλων θύμα, στα δικά της απολαμβάνει τη νέα εμπειρία. Όταν μένει έγκυος, αν και θέλει να κρατήσει το παιδί, την πείθουν να κάνει έκτρωση και στη συνέχεια τη παραπλανούν και τη στειρώνουν για να εξαφανίσουν το κινδυνο νέας εγκυμοσύνης.

Η διαφορετικότητα και το κατά πόσο οι "φυσιολογικοί" μπορούν να την αποδεχτούν, να ζήσουν μαζί της.

"Όπως σε όλα τα πράγματα, πρέπει να τηρούνται κάποιοι κανόνες. Αυτό ισχύει για όλους τους ανθρώπους. Αλλιώς χάνεται κανείς μέσα στον ελεύθερο κόσμο, το βλέπω καθημερινά στους ανθρώπους που πορεύονται χωρίς πυξίδα, είτε γιατί παρασύρονται, είτε γιατί πιστεύουν ότι αυτό θα περιόριζε την ελευθερία τους. Στην πραγματικότητα ο άνθρωπος περιορίζεται όταν λείπουν οι κανόνες, η πυξίδα, και το κακόμοιρο πλάσμα δε ξέρει που να πιαστεί, που να στραφεί."

Και εσύ Ντόρα που δεν έχεις μάθει ακόμη τους κανόνες, που η κατασκευή σου δε σου επιτρέπει να κρατηθείς και να δράσεις σύμφωνα με αυτούς ακόμα κι όταν τους ξέρεις, που δε χωράει η λογική τους στο μυαλό σου, εσύ που είσαι διαφορετική μέσα στη κοινωνία μας, τι σου απομένει εσένα; Δε μπορείς να αντισταθείς και να διεκδικήσεις, σε έχουν πείσει ότι είσαι "βλαμένο", οπότε "δεν ξέρεις", ότι πουν οι άλλοι, η μητέρα, ο πατέρας, ο γιατρός, ο φίλος σου. Ακολουθείς, διαισθάνεσαι ότι πρέπει να συμμορφωθείς με τους κανόνες αλλά δε θέλεις. Αλλά βαθιά μέσα σου σε έχουν πείσει ότι είσαι ανίκανη να αποφασίσεις για τον εαυτό σου. Ότι οι δικές σου επιθυμίες είναι υπό αμφισβήτηση, κατώτερες των σημαντικών άλλων.

- Μα με αγαπά...
- Πως το ξέρεις;
- Το νοιώθω

- Δε ξέρεις να αγαπάς
- Νοιώθω

Ποιός κρίνει άραγε ποιά συναισθήματα είναι έγκυρα, ποιός έχει το δικαίωμα να αναιρεί σύμφωνα με τα δικά του; Πως καταφέρνουμε να αφενόμαστε να μας αναιρούν αυτό που νοιώθουμε;

Και όταν σκέφτεσαι, τόσα χρόνια που έπαιρνες τα φάρμακα, που οι επιθυμίες και τα συναισθήματα σου ήταν θαμένα, νιώθεις... δε τολμάς να συνεχίσεις τη φράση σου, άραγε θα εκδήλωνες θυμό για τη μητέρα σου; "Η μητέρα μου είναι καλός άνθρωπος" επαναλαμβάνεις ξανά και ξανά και ξανά.
Προσπαθείς να πείσεις τον εαυτό σου ότι εκείνη ξέρει καλύτερα πιο είναι το καλό σου.
Τι χαρά όταν ανακαλύπτεις ότι και εκείνη έχει διαστροφές. Δεν είσαι μόνο εσύ που ξεφεύγεις και απολαμβάνεις κάτι έξω από τις νόρμες. Ναι, αλλά εσύ το διαδηλώνεις, εκεί η ειδιοποιός διαφορά.
Και έτσι σου στερούν το όνειρο της οικογένειας, και η κραυγή σου όταν το συνειδητοποιείς; σκεπάζει άραγε τη βαθιά σου πίστη ότι πρέπει να συμμορφωθείς;


- Δε νιώθεις λυπημένη;
- Πάντα νοιώθω λυπημένη.
Εκτός όταν γαμιέμαι

Πως να το δεχτεί αυτό ο "φυσιολογικός", πως να το πιστέψει, πως να σου το επιτρέψει;
Και όπως λέει ο συγγραφέας

"Μια αρχή της κοινωνίας μας αποτελεί το να ενισχύονται οι προσπάθειες κάποιου να γίνει ευτυχισμένος, αλλά όχι και το να καθορίζει κανείς την έννοια της ευτυχίας για τον εαυτό του"

Και δυστυχώς ακριβώς έτσι είναι.



Όσον αφορά τη παράσταση κάτι με χάλασε. Δεν είμαι σίγουρη, νομίζω της έλειπε ο ρυθμός, ή ο ρυθμός που είχε ήταν πολύ υποτονικός. Δε ξέρω αν ο σκηνοθέτης θα μπορούσε να το είχε ανεβάσει αλλιώς, ίσως το κείμενο, αν και εξαίσιο, να μη προσφέρεται, τι να πω. Η Κόρα Καρβούνη πάντως δίνει μια συγκλονιστική ερμηνεία.

Το κείμενο είναι σκηνές διαδοχικές από τη ζωή της Ντόρας. Στην αρχή κάθε σκηνής εμφανίζεται ένας υπέρτιτλος που βάζει τις συντεταγμένες του επερχόμενου στιγμιότυπος, οδηγεί τη σκέψη του θεατή και σε μιά άλλη διάσταση, πέρα από την εμφανή. Ο τρόπος που αυτοί οι υπέρτιτλοι ανεβαίνουν, μερικές φορές είναι σα νότες μουσικές που φτιάχνουν μια φράση. Άλλες όμως, με ζάλιζε και με αποσυντόνιζε. Ίσως κι αυτός να ήταν ο στόχος. Άγνωσται αι βουλαί των καλλιτεχνών.




Στο θέατρο του Νέου Κόσμου
Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
Παίζουν οι ηθοποιοί: Γιώτα Φέστα, Γιώργος Γλάστρας, Κόρα Καρβούνη, Φώτης Θωμαϊδης, Μαίρη Σαουσοπούλου, Λαέρτης Μαλκότσης, Ανδρέας Μαυραγάνης

Παρασκευή, Νοεμβρίου 17, 2006

Ντα

του Hugh Leonard

Ο Τσάρλι, μετά τη κηδεία του πατέρα του Ντα, ξεκαθαρίζει τα πράγματα και το σπίτι του αποθανόντος πριν επιστρέψει στη ζωή του. Εκεί τον επισκέφτονται, φαντάσματα του νου του, ο πατέρας του, η μητέρα του και ο εαυτός του ως παιδί. Αναβιώνει σκηνές του παρελθόντος του και τις βλέπει πιά με άλλο μάτι, αποστασιοποιημένο και κριτικό, αλλά και κουβεντιάζει με το πατέρα του βρίσκοντας απαντήσεις που είχε μέσα του αλλά δεν τις είχε δει ως τώρα.

Στη μέση της ζωής του αναρωτιέται για τη πορεία του. Το παρελθόν τον κοροιδεύει. Ο μικρός Τσάρλι δηλώνει απογοητευμένος που τον γνώρισε, αυτός έχει όνειρα, έχει ακόμη πίστη στη δυνατότητα του να τα εκπληρώσει, γιατί του καταρρίπτει τη ψευδαίσθηση;

Συνειδητοποιεί το βάθος της σχέσης του με το πατέρα, ρωτάει γιατί ποτέ ο Ντα δε δέχθηκε κάτι από αυτόν, γιατί ότι του πρόσφερε το φύλλαξε άθικτο. Πως θα ξεπληρώσει το χρεος του; Και κατανοεί ότι αυτό το χρέος, αυτή τη σχέση, θα τα κουβαλάει πάντα μέσα του, δε μπορεί να ξεφύγει. Θέλει; Η αρχική αποδοκιμασία που έδειχνε για το πατέρα του και τη στάση ζωής του μετατρέπεται σε αποδοχή. Ο Ντα έζησε, πρόσφερε, έφυγε γεμάτος, να πάει να βρει τη γυναίκα του. Και ο Τσάρλι, έτοιμος πιά να επιστρέψει στη ζωή του, με μια νέα γνώση, καλά χωνεμένη

Μόνο όποιος αγαπάει πραγματικά, ασχολείται μαζί σου


Μιά καλοστημένη και προσεγμένη παράσταση με εξαίρετους τους Γιώργο Μιχαλακόπουλο και Έρση Μαλικένζου. Θέατρο δοσμένο κλασσικά, κάτι που δεν είναι πλέον το σύνηθες στη θεατρική σκηνή της Αθήνας, με πολύ όμορφα σκηνικά και ατμόσφαιρα.



Στο θέατρο Βασιλάκου
Σκηνοθεσία: Γιώργος Μιχαλακόπουλος
Παίζουν οι ηθοποιοί: Παναγιώτης Μπουγιούρης, Γιάννης Πολιτάκης, Γιώργος Μιχαλακόπουλος, Έρση Μαλικένζου, Παναγιώτης Μπενέκος, Γιάννης Δεγαϊτης, Ηλέανα Μπάλλα, Ειρήνη Κονίδου

Τετάρτη, Νοεμβρίου 15, 2006

Αμερικανός Βούβαλος

Του Ντεϊβίντ Μάμετ

Τρεις μικρολωποδύτες σχεδιάζουν μια ληστεία και στη πορεία αλληλοπροδίδονται ή νομίζουν ότι αλληλοπροδοθήκανε, βγαίνουν εκτός εαυτού και επανέρχονται, προσπαθούν να βρουν ισορροπίες και τις ξαναχάνουν. Ο Ντον προσπαθεί να περάσει τις εμπειρίες της ζωής στο Μπομπ, για το καλό του, ο "δάσκαλος" προσπαθεί να υψώσει το ανάστημα του και να διεκδικήσει τη θέση του.
Ο κόσμος των "επιχειρήσεων" και πως πετάμε από το παράθυρο ιδέες και πιστεύω για το συμφέρον.
Οι άντρες που προσπαθούν να υπερισχύσουν, να αποδείξουν την αξία τους. Πως άλλως θα κρατήσουν τη ψευδαίσθηση του ανδρισμού τους;

Το όνομα του έργου από ένα τάλιρο του 1937 κοπής Denver το οποίο είναι συλλεκτικό γιατί από κάποιο λάθος στη παραγωγή του ο απεικονιζόμενος βούβαλος έχει μόνο τρία πόδια. Βλέπω τους χαρακτήρες του Μάμετ και βλέπω ανθρώπους κουτσουρεμένους, ακριβώς σαν αυτό το βούβαλο. Με λειψά εφόδια, με λειψά αποθέματα, με λειψές προσδωκίες. Χαμένοι σε ένα κόσμο, ανάμεσα στα πρέπει τους και στα θέλω τους δρουν όπως προστάζει η όποια ηθική τους και παρασύρονται να πράττουν όπως προστάζει η απληστία τους, ανάμεσα στους φόβους και στις ελπίδες βλέπουν εχθρούς εκεί που δεν υπάρχουν κι επιμένουν να πιστεύουν σε φίλους. Κουτσαίνοντας πορεύονται και με λάθη στη πλάτη συνεχίζουν. Πάει κι αυτό, πάμε παρακάτω, η επόμενη σκηνή, το επόμενο δράμα, και ξανά, μια ζωή κουτσό.

Και όπως αναφωνεί ο "δάσκαλος" κάποια στιγμή

Ζούμε σαν τους ανθρώπους των σπηλαίων όλοι μας

Όντως, και αυτός πρώτος, και αν ζούμε έτσι, είναι γιατί εμείς το έχουμε επιλέξει.


Δυστυχώς εμένα το έργο με κούρασε, ιδιαίτερα το πρώτο μέρος. Το δεύτερο μέρος με κράτησε καλύτερα. Δεν έχω κάτι να προσάψω στη παράσταση, η σκηνοθεσία ήταν λιτή και αποστασιοποιημένη, είχε ατμόσφαιρα, οι ηθοποιοί άριστοι. Θυμάμαι παρόμοια αίσθηση και στο οικόπεδα με Θέα που είναι του ιδίου συγγραφέα. Νομίζω λοιπόν ότι μάλλον δε μου αρέσει ο Μάμετ, τόσο απλά.




Στο θέατρο Ιλίσια*
Σκηνοθεσία: Αντώνης Καφετζόπουλος
Παίζουν οι ηθοποιοί: Αντώνης Καφετζόπουλος, Αποστόλης Τοτσικάς, Δηήτρης Αλεξανδρής




* Δε μπορώ να μην το αναφέρω αλλά θα σκάσω αν δε πω τη κακία μου. Το θέατρο Ιλίσια γενικά το αγαπώ και μου αρέσει να πηγαίνω γιατί ανεβάζει συνήθως καλές παραστάσεις. Και φυσικά μπράβο στη κυρία Ντενίση που το συντηρεί (δε ξέρω αν έτσι είναι, από παρασκήνια εγώ στουρνάρι, αλλά υποθέτω) και δικαίωμα της να το έχει όπως γουστάρει. Μόνο που να, εμένα, με ενοχλεί ότι στο φουαγιέ της κεντρικής σκηνής έχει μόνο φωτογραφίες άπό έργα που έχει παίξει η κ. Ντενίση. Ο αμερικανός Βούβαλος παίζεται στη κάτω σκηνή κι εκεί στο φουαγιέ έχει φωτογραφίες από άλλα έργα που έχουν παιχτεί στο θέατρο γενικά. Βλέποντας αυτές τις φωτογραφίες θυμήθηκα πόσες πολλές παραστάσεις έχω ευχαριστηθεί εκεί και θυμήθηκα το πως ήταν το φουαγιέ της κεντρικής σκηνής τη τελευταία φορά που το επισκέφτηκα και πως αυτό στερεί κάτι από τη τελετουργία του να πηγαίνεις θέατρο.
Συγνώμη για τη γκρίνια.

Παρασκευή, Νοεμβρίου 10, 2006

Δέκα Εντολές 5 & 10

Θα μπορούσε και να λέγεται
γιατί δεν υπάρχει περίπτωση να ζούμε σύμφωνα με τις εντολές Του.

Μια όμορφη και εμπεριστατωμένη περιγραφή της παράστασης από την αλεπού


"5. Τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου, ίνα εθ σοι γένηται και ίνα μακροχρόνιος γένη επί της γης"

κι όμως...
- Όταν μετανοιώνουν οι άνθρωποι, είναι αργά;
- Ποτέ δεν είναι αργά. Πάντα μπορείς να επιστρέψεις. Πρέπει όμως να ξεκινήσεις πάλι από την αρχή. Να αρχίσεις ξανά από την παιδική ηλικία
- Κι αν έχεις ξεχάσει που την έχεις κρύψει;
- Μπορείς να ζητήσεις από τα παιδιά να σε οδηγήσουν. Δεν είναι ντροπή.

Και τα παιδιά γίνονται γονείς...
Σχέσεις γονέων, παιδιών και αντίστροφα, τα λόγια που ειπώθηκαν και αυτά που δεν ειπώθηκαν αλλά περάσαν στις καρδιές όλων. Δεσμοί αίματος/δέσμια ζωής. Πως να τιμάς τους γονείς; πως μπορείς να μην είσαι αμαρτωλός; πως να υπακούσεις σε αυτή την εντολή; Η οικογένεια η αρχή όλων, αλλά μάνα, με μετέτρεψες σε ένα μελόδραμα. Και έφυγα για να ξεφύγω αλλά δε μπόρεσα να μείνω μακριά, επέστρεψα, και όταν δε σε βρήκα, σπάραξα. Κι ας με μετέτρεψες σε ένα μελόδραμα.

Παιδική ηλικία και η νοσταλγία της επιλεκτικής μας μνήμης.
Όμορφα δοσμένη, εικαστική, και πολλή καλή δουλειά από τους νέους ηθοποιούς. Γρήγορη εναλλαγή συναισθημάτων για το κοινό, από το γέλιο, στη συγκίνηση, και μετά στη πίκρα και ξανά.



Σκηνοθεσία: Στρατής Πανούριος
Παίζουν οι ηθοποιοί: Ηλίας Κουνέλας, Μαρία Παρασύρη, Σοφιάννα Θεοφάνους, Λένα Παπαληγούρα, Σωτήρης Τσακομίδης




"10. Ουκ επιθυμήσεις την γυναίκα του πλησίον σου. Ουκ επιθυμήσεις την οικίαν του πλησίον σου ούτε τον παίδα αυτού, ούτε του βοός αυτού, ούτε του υποζυγίου αυτού, ούτε παντός κτήνους αυτού, ούτε όσα τω πλησίον σου εστί"

Ο Βασίλης Νικολαϊδης επιλέγει την ιστορία του Δαβίδ και Βηθσαβεέ από τη παλαιά διαθήκη για να αποδώσει την εντολή αυτή.

Ο βασιλιάς Δαβίδ, βλέπει τη Βηθσαβέε να παίρνει το λουτρό της και την επιθυμεί. Ο άντρας της Ουρίας μακριά σε μάχη. Κάνουν έρωτα και η Βηθσαβέε μένει έγκυος. Ο Δαβίδ φέρνει πίσω τον Ουρία για να κοιμηθεί με τη γυναίκα του και να συγκαληφθεί η μοιχεία. Ο Ουρίας διαισθάνεται και αποφασίζει ουσιαστικά να ελευθέρωση τη Βηθσαβέε.

Θυσιάζομαι για την αγαπημένη μου.
Εκείνη φωτιά και καίγεται
Εγώ μόνο σταγόνα.
Εκείνη χρειάζεται ποταμό
Θυσιάζομαι για την αγαπημένη μου

Ο Δαβίδ κανονίζει να σκοτωθεί ο Ουρίας στη μάχη. Ο Κύριος τιμωρεί το Δαβίδ (και τη Βηθσαβέε κυρίως κι ας μη τονίζεται αυτό) παίρνοντας τη ζωή του καρπού τους.
Ένας Θεός εκδικητικός, δε συγχωρεί και παίρνει τον αθώο, μόνο και μόνο γιατί είναι καρπός "αμαρτίας".
Ο Δαβίδ και η Βηθσαβέε νηστεύουν, προσεύχονται, εκπληπαρούν για να σωθεί το παιδί. Όμως η τιμωρία είναι αναποφευκτη, μετά από αυτή θα επέλθει η λύτρωση. Αποδέχονται τη τιμωρία και προχωρούν. Δυναμή τους ο έρωτας τους. Ο νέος καρπός του έρωτα τους θα αγαπηθεί από τον Κύριο. Τι ειρωνία...
Εμένα πάντως αυτός ο Θεός δε μου αρέσει!
Προτιμώ τον άρχοντα τον έρωτα και ταυτίζομαι απόλυτα με το τραγούδι της Βηθσαβέε

Είμαι πλασμένη από του έρωτα το φως
φτιαγμένη είναι για αυτό η ψυχή μου
σπίτι μου, του έρωτα ο ατέλειωτος βυθός
σε αυτόν χαρίζω το κορμί μου

Ποιό σώμα, ποιά μάτια
ποιό χέρι ζεστό
θ' αντέξει μαζί μου
αυτόν το χορό

Γιατί όταν ο Έρωτας προστάζει οι άνθρωποι υπακούν, τόσο απλά.


Επίσης παράσταση με εικαστική απόδοση, εκπληκτική μουσική επένδυση και ατμόσφαιρα, ίσως λίγο ασύνδετη κατά μέρη.
Η δε σκηνή της ερωτικής συνάντησης Δαβίδ Βηθασβέε υπό τους ήχους αργεντίνικου τανγκό είναι απερίγραπτα ερωτική και περιέχει όλη την ουσία του πάθους, της επιθυμίας, του έρωτα δηλαδή.
(Τέτοια θεάματα δεν είναι για κοριτσάκια σαν και εμένα, που πήγαν στο θέτρο μοναχούλια τους χωρίς προσμονή άμεσης δικιάς τους ερωτικής συνεύρεσης!)




Σκηνοθεσία: Βασίλης Νικολαϊδης
Παίζουν οι ηθοποιοί: Ναταλία Στυλιανού, Λαμπρινή Αγγελίδου, Παναγιώτης Λάρκου, Λευτέρης Ζαμπετάκης, Πάρις Λύκος



Στο Εθνικό Θέατρο, Πειραματική σκηνή


μέχρι 26 Νοεμβρίου 2006

Παρασκευή, Νοεμβρίου 03, 2006

Ντιμπούκ

του Μπρους Μάγερς
(από το ομώνυμο έργο του Σαλόμ Άνσκι)

Δύο ερωτευμένοι νέοι. Όταν ο πατέρας της κοπέλας αποφασίζει να την παντρέψει με άλλον, ο Χανάν πεθαίνει. Η ψυχή του μετέωρη. Η Λέα τον προσκαλεί στο γάμο της κι η ψυχή του γίνεται ντιμπούκ και τη κυριεύει. Στον εξορκισμό και οι δύο ψυχές αντιστέκονται στο χωρισμό, οι ψυχές τους ανήκουν μαζί. Όταν τελικά η ψυχή του Χανάν παραδίδεται και εγκαταλείπει το σώμα της Λέα, η Λέα αποφασίζει να τον ακολουθήσει, σε ένα τόπο άγνωστο, μυστηριακό, όπου οι ψυχές τους θα μείνουν ενωμένες.


Η λέξη ντιμπούκ προέρχεται από την εβραίκή λέξη ledavek που σημαίνει γαντζώνομαι. Η ψυχή μπαίνει σε σώμα άλλου, γαντζώνεται στη ζωή, στον άλλον.
"Που πάνε οι ζωές εκείνων που δε πρόλαβαν να ζήσουν, που πάνε οι σκέψεις που δε πρόλαβαν να σκεφτούν, τα παιδιά που δε πρόλαβαν να κάνουν;"
Ο άλλος αφήνεται ανοικτός να κυριευτεί, δε θέλει να ξεφύγει.

Μια διαδρομή μεταξύ του ταλμούδ, της ορθολογικής πίστης,
ο κόσμος μας χωρίς ουρανό
και της καμπάλα, της μυστηριακής αναζήτησης του θείου μέσα στο μεγάλο αρνητικό, στο μη Θεό (Λο-α),
να εξαγνίσω την αμαρτία, να λιώσω μέσα στην αμαρτία, μέχρι να μείνει μόνο ότι ιερό και όσιο είναι μέσα της, όπως ο χρυσοχόος λιώνει το χρυσάφι για να το καθαρίσει


Γιατί ψυχή που είσαι τόσο ψηλά θέλεις να πέσεις στην άβυσσο;
Είναι γιατί η ψυχή η περιπέσουσα από τη τόση θλίψη, επιθυμεί να κάνει μια ανάβαση.


Αχ, καταδικασμένη η ψυχή να χάνεται, να αναζητά, και ναι, πρέπει πρώτα να πέσει για να μπορέσει να αναδυθεί.



Η παράσταση είναι έξοχη, ατμοσφαιρική, σε σημεία συνταράσσει και συγκλονίζει, σε άλλα ταξιδεύει στη μαγεία εβραικών ύμνων και χορών, σε άλλα καθηλώνει με τη τραγικότητα της ιστορίας.
Η σκηνή που η Λέα χορεύει τη παραμονή του γάμου της και στα πρόσωπα των ζητιάνων, με τους οποίους οφείλει να χορέψει κατά τη παράδοση, βλέπει το νεκρό Χανάν, είναι ονειρική.

Υπέροχες ερμηνείες και από τους δύο ηθοποιούς. Η Δέσποινα Κούρτη δε, είναι απλώς εκπληκτική (μα πως μπορεί να κάνει τέτοια πράγμτα με το σώμα της, τη φωνή της, και την έκφραση του προσώπου της;)






Στο Εθνικό Θέατρο - Πειραματική Σκηνή
Παίζουν οι ηθοποιοί: Δημήτρης Παπανικολάου, Δέσποινα Κούρτη
Σκηνοθεσία: Σωτήρης Χατζάκης

Τετάρτη, Νοεμβρίου 01, 2006

Ιστορίες για Γαμοφοβικούς

των Βασίλη Ραϊση & Μαριάννας Κάλμπαρη


- Πες μου μια ιστορία με χάπυ εντ
- Α, εσύ θέλεις παραμύθι...



Ένα μικρό κορίτσι, ενόψει αποκριάτικου πάρτυ και Γιωργάκη!, με ξεναγό ένα μάγο, ονειρεύεται τι άλλο, γάμους, πέντε ιστορίες γύρω τριγύρω από το γάμο.
Ξεκινάμε από τη γνωριμία, η "χημεία", και είναι σα να βλέπω τον de Botton δραματοποιήμενο.
Μα θα ταιριάζουμε; Όλοι ταιριάζουν.
Μηδενισμός; Όχι ακριβώς. Πίκρα ναι, γιατί εκεί κρύβεται μια αλήθεια. Ας ξεχάσουμε τα ερμαφρόδυτα κι ας δουλέψουμε στις σχέσεις μας.
Μετά ο γάμος, ω τι χαρά, και το παιδί, κι άλλη χαρά. Μόνο να, να είναι κάποιος εκεί να μας υπενθυμίζει ότι αγαπιόμαστε. Δύσκολο πράγμα η συμβίωση. Και μη ξεχνάμε, ΄
ο γάμος αλλάζει τον άνθρωπο.
Δεν σ'αντέχω άλλο, χωρίζουμε. Και που πάει η αγάπη όταν τελειώνει; Κι αν ο ένας σταματήσει να αγαπάει;
- Που είναι το παιδί;
- Στο φούρνο. Αφού έφυγες και με άφησες με τον έρωτά σου, είπα να σου τον δώσω να τον φας.

μπρρρρρ Εφιάλτης. Σα το γάμο. Είναι να μη τον φοβάσαι; Σύγκρυο σε πιάνει και μόνο όταν ακούς τη λέξη. Αλλά αν αγαπήσεις, τίποτα δε φοβάσαι (κοινώς χάνεις τη λογική, την αίσθηση αυτοπροστασίας, το μπούσουλα, αλλά ας μη το κάνουμε θέμα). Άρα, γαμοφοβικός αυτός που δε ξέρει να αγαπά. Μακάρι να ήτανε έτσι απλό. Κι αυτός που ξέχασε, φοβάται, κουράστηκε να αγαπά, και βάλε κι άλλα να είσαι μέσα.
Τελευταία ιστορία "οι τρείς αδερφές και ο άντρας τσουκάλι" απλώς απολαυστική και ξεκαρδιστική. Δώσμου έναν άντρα, ας είναι γκαβός, κουτσός, άσχημος, μαλθακός, όλα τα κακά του κόσμου να έχει, μόνο δώσμου ένα άντρα. Και πέφτει το τσουκάλι από τον ουρανό και φυσικά είναι Ο τέλειος άντρας. Αν θες χρωματίζεις το οτιδήποτε όπως έχεις ανάγκη.
Δως μου ένα ρόλο να ανέβω στη σκηνή. Συζύγου, Μάνας, Ερωμένης, έστω αραβωνιαστικιάς.



Η παράσταση προσωπικά μου άρεσε πάρα πολύ. Γλυκόπικρη και με πολύ γέλιο. Ρυθμός, κέφι, ζωντάνια, τρέλλα, ατμόσφαιρα, όμορφα ισορροπημένα.




στο Θέατρο Τέχνης (υπόγειο)
Παίζουν οι ηθοποιοί: Ιφιγένεια Αστεριάδη, Λεωνίδας Κακούρης, Μαριάννα Κάλμπαρη, Διαμαντής Καραναστάσης, Νέστωρ Κοψίδας, Κατερίνα Λυπηρίδου και η μικρή Δήμητρα Μπράμη
Σκηνοθεσία: Μαριάννα Κάλμπαρη


μέχρι 5 Νοεμβρίου 2006

Τρίτη, Οκτωβρίου 31, 2006

Ολοένα και λιγότερες περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης

του Μάρτιν Κριμπ

Τρία μονόπρακτα. Συνδεδεμένα μεταξύ τους. Οι παρατηρητές αφηγητές όσο ξεδιπλώνουν την ιστορία μετατρέπονται στους ήρωες της ιστορίας. Προσπαθώ να αποστασιωποιηθώ από τη προσωπική μου ιστορία αλλά τελικά αποτυγχάνω, η τραγικότητα της ασημαντότητας της με ρουφάει ξανά μέσα της.

Ιστορία πρώτη
Μια γυναίκα παντρεύεται μικρή, μένει έγκυος, μεγαλώνει το παιδί, ζει ένα συμβατικό γαμό. Η τάσεις φυγής στην αρχή, όταν ήτανε ακόμη ζωντανή, έχουν εξαφανιστεί. Δεν έχει λόγο να φύγει πια, γιατί να φυγει, δούλεψε σκληρά για την ευτυχία, παραμένει.

Ευτυχία; Ποια είναι η εικόνα της ευτυχίας;

Μόνο η φωνή μέσα αμαυρίζει αυτή την εικόνα θυμίζοντας τη ψευτιά της.

Ιστορία δεύτερη
Ένας άντρας μπαίνει σε ένα σχολείο και σκοτώνει τα παιδιά. Α, κανείς δε θα τον συμπαθήσει, κανείς δε θα καταλάβει γιατί. Δουλειά, γυναικα, παιδιά, σπίτι, όλα καλά, κακοποίηση στο παρελθόν καμιά. Οφειλει να είναι καλά. Όχι;

Ιστορία τρίτη
Το ζευγάρι της πρώτης ιστορίας, στο σκάφος, χαμογελάει. Το παιδί στο σπίτι. Όλα πάνε από το καλό στο καλύτερο. Η μήπως αυταπατώνται. Μήπως όχι. Το παιδί έχει μαζέψει όλους τους θυσαυρούς της ζωής στην υπέροχη ντουλάπα του. Μόνο να μπορούσε να τους δείξει στους ανθρώπους, τότε αυτοι, ίσως, ίσως και να τον αγαπούσαν. Κι όπως σέρνεται και προσπαθεί να φτάσει στο κλειδί για να ανοίξει μαθαίνει, μεγαλώνει.

χάνει αίμα αλλά κερδίζει σε σιγουριά


Κοινός άξονας όλων των ιστοριών η κατάρα της σύγχρονης εποχής

- Θες να πεις ότι έχουν το δικαίωμα να γελάνε;
- Κάτι παραπάνω από δικαίωμα: έχουν χρέος να γελάνε.


Το καθήκον να είσαι ευτυχισμένος. Σε μια κοινωνία που όλα είναι εφικτά, όλα είναι ευκολα, ο μοναδικός ύπεύθυνος για την ευτυχία μας εμείς οι ίδιοι. Πως τολμάμε να μην είμαστε σε διαρκή κατάσταση ευδαιμονίας; Ποιόν άλλον να κατηγορήσουμε για τη δυστυχία μας πέρα από τον εαυτό μας; Το ασήκωτο βάρος της προσωπικής μας ευτυχίας. Η αφόρητη ενοχή της προσωπικής μας δυστυχίας.

Θυμήθηκα ένα σχόλιο της Ορελιας το οποίο και παραθέτω

"προσφατα παρακολουθησα μια εκπομπη στην τηλεοραση οπου παρουσιαζοταν η εκθεση εργων που αναφερεται στην μελαγχολια
εργο καποιου Γαλλου που δεν ξερω ποιος ειναι γιατι το ονομα του δεν αναφερθηκε οση ωρα εβλεπα την εκπομπη και γιατι δεν ειμαι ενημερη..!
11 χρονια του πηρε να συγκεντρωση και να παρουσιασει τα εργα
αναμεσα στην συζητηση αναφερθηκε και στην Βιρτζινια Γουλφ σαν την μεγαλυτερη συγγραφεα του 20 αι., η οποια γραφοντας το τελευταιο της εργο, βρεθηκε στο μεγιστο της αρρωστιας της και εθεσε τερμα στη ζωη της διοτι, τιποτε αλλο δεν της εμενε μια και ειχε χρησιμοποιησει μεχρι τελους, αποστραγγισει, την δυνατοτητα της εκτονωσης που δινει η συγγραφη...
επισης, χαρακτηριζε το κυματοειδες της διαθεσης των καταθλιπτικων, και εμοιαζε να αγαπα αυτο που ελεγε, σαν πηγη ζωης...
οχι σκετα εμπνευσης αλλά ζωης
αυτο το πανω κατω ε ι ν α ι η ζωη, ελεγε...
μεχρι που στον 19ο νομιζω αι. χαρακτηριστικε αρρωστεια και περιθωριοποιησε τους πασχοντες..."


Μήπως ήρθε η στιγμή να αναφωνήσουμε και να απαιτήσουμε


Δικαίωμα στη δυστυχία!






Μία συμπαθητική παράσταση με καλές ερμηνείες και λιτή σκηνοθεσία, πιστεύω ταιριαστή στο κείμενο. Δε συνεπαίρνει, δεν απογοητεύει.



στο θέατρο Εμπρός

Παίζουν οι ηθοποιοί: Γιώργος Ζιόβας, Αλεξία Μπουλούκου, Μαρία Πανουργιά, Θάνος Σαμαράς
σκηνοθεσία: Σοφία Βγενοπούλου

μέχρι 26 Νοεμβρίου 2006

Κυριακή, Οκτωβρίου 29, 2006

Η κοιμωμένη ξύπνησε

των Ξένιας Κλογεροπούλου - Θωμά Μοσχόπουλου


Μή! Πονέσει, ματώσει, κακό...


Όταν σκεφτόμαστε παιδικό θέατρο, το θέατρο Πόρτας αποτελεί εγγύηση, και η φετινή δουλειά δεν αποτελεί εξαίρεση.

Βασισμένο στο γνωστό παραμύθι της "ωραίας κοιμωμένης", στο πρώτο μέρος βλέπουμε (με ελαφρές παραλαγές) την ιστορία μέχρι που ο πρίγκηπας τη ξυπνά με το φιλί του. Στο δεύτερο, τις περιπέτειες τους για να ξαναβρεθούν και να μείνουν μαζί. Η πριγκίπισσα ξυπνά στο σήμερα, μετά από 500 χρόνια ύπνου, και έχει έναν τελείως διαφορετικο κόσμο να ανακαλύψει και να μάθει. Ο δε "πρίγκηπας" ζει σε ένα σύγχρονο κόσμο όπου κανονικά πριγκίπισσες δεν υπάρχουν.

Προσωπικά βρήκα το πρώτο μέρος ονειρικό και μια υπέροχη αφορμή για επαφή των παιδιών με τη μαγεία του θεάτρου. Η σκηνή δε που η πριγκίπισσα ανακαλύπτει τη μουσική και αυθόρμητα χορεύει ήταν έξοχη. Κι εγώ ως ενήλικας το καταευχαριστήθηκα.
Το δεύτερο μέρος, το βρήκα απογοητευτικό. Αν και κάποιες στιγμές του ήταν καλές, ως επί το πλείστον αναλωνόταν σε παρουσίαση ηθικών διδαγμάτων, κυρίως του πρέπει να κυνηγάμε τα όνειρα μας, αλλά όχι με ευστοχα έμμεσο τρόπο.

Μου έκανε εντύπωση που το ακροατήριο αποτελούνταν κυρίως από παιδιά προσχολικής ηλικίας (οι παραστάσεις του παιδικού Πόρτα αναφέρονται συνήθως σε παιδιά δημοτικού) και ότι κατά τη διάρκεια της παράστασης κυριαρχούσε σχεδόν απόλυτη ησυχία. Ο γιός μου που σπανίως κάθεται πάνω από πέντε λεπτά παρακολούθησε όλη τη παράσταση με αμείωτο ενδιαφέρον και χάρα.

Μου άρεσε που η ιστορία έχει δοθεί σε ήπια μορφή χωρίς τρομαχτικές αναφορές. Η νεράϊδα που δίνει τη κατάρα το κάνει από λάθος, αγαρμποσύνη, και αμέσως μετά την απαλύνει.

Την παράσταση συνοδεύει ένα προσεγμένο πρόγραμμα, για ενήλικες όμως, με αναφορές στα ψυχαναλυτικά μυνήματα του παραμυθιού, και επίσης ένα βιβλιαράκι με ιδέες για δραστηριότητες μετά τη παράσταση το οποίο βρήκα πολύ καλό.



Στο θέατρο Πόρτα

Παίζουν οι ηθοποιοί:
Ηλιάνα Γαϊτάνη, Παντελής Δεντάκης, Δάφνη Δαυίδ, Θοδωρής Πετρόπουλος, Θάνος Τοκάκης, Βίκυ Χατζοπούλου, Ιωάννα Παππά
Σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος

Δευτέρα, Οκτωβρίου 23, 2006

Η Φαλακρή Τραγουδίστρια

του Ευγένιου Ιονέσκο


Θέατρο παραλόγου; Αναρωτιέμαι.
Φράσεις ατάκτως ειρημένες; Φαινομενικά ίσως, ουσιαστικά όχι.
Ένα ρολόϊ τοίχου να μετράει αδέκαστα τη διαδοχή των στιγμών. Στιγμές,
άλλες φορές ασύνδετες,
άλλες φορές αντιτιθέμενες και επιτιθέμενες η μία στην άλλη,
άλλες φορές επαναλαμβανόμενες,
άλλες φορές να θυμίζουν καθημερινότητα (αχ, πόσο επιφανειακή και άχαρη πραγματικότητα αλήθεια)
κι άλλες φορές απλά σουρεαλιστικά καίριες και τρομαχτικά αληθινές.

Αντιγράφω από το πρόγραμμα
" Η ανθρωπότητα οφείλει να παραιτηθεί μπροστά στη συνειδητοποίηση ότι μια πλήρης και ικανοποιητική εξήγηση του σύμπαντος είναι εκτός των δυνατοτήτων της. Και υπό αυτό το πρίσμα, ο κόσμος πρέπει τελικά να θεωρηθεί παράλογος"
Αλμπέρ Καμύ

Ναι, και υπό αυτό το πρίσμα ένα λογικότατο θέατρο του παραλόγου να απεικονίζει με φρικιαστική αλήθεια τη ζωή μας.

Ο Ιονέσκο γράφει ότι εμπνεύστηκε τη φαλακρή τραγουδίστρια από ένα εγχειρίδιο εκμάθησης της αγγλικής γλώσσας. Ο κύριος και η κυρία Σμιθ, συνηθισμένοι άγγλοι, με συνηθισμένες αγγλικές ζωές. Απρόσωποι.
"Το πρωϊ κοιτάχθηκες στο καθρέπτη, αλλά δεν είχες πρόσωπο"
Αποξενωμένοι. Όχι λάθος. Απλά ξένοι. Δεν είχαν γνωριστεί ποτέ όπως και οι φίλοι τους που μετά από μακρά συζήτηση μεταξύ αγνώστων καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι ναι, πράγματι είναι παντρεμένοι, λογικά πρέπει να είναι παντρεμένοι, κι έτσι τελικά αναγνωρίζουν ο ένας στον άλλον το σύντροφο της φαντασίας του. Τον οποίον και φυσικά αγαπούν.

Η τελευταία σκηνή όπου οι τέσσερις ηθοποιοί αναφωνούν ασυναρτησίες ήταν σα να έβλεπες το μέσα του ανθρώπινου νου (τουλάχιστον του δικού μου) όπου αναρίθμητες φωνές, εσωτερικές και μη, κραυγάζουν, διεκδηκούν, καταλαμβάνουν, παραλογίζουν.

Πάρε ένα κύκλο, χαιδεψέ τον, και αυτόματα γίνεται φαύλος.



Ευχάριστη παράσταση, συμπαθητικά δοσμένη. Το ατού της η πίστη στο κείμενο του Ιονέσκο, το οποίο είναι και η δύναμη της κατά την ταπεινή άποψη μου.

Στο Θέατρο Βικτώρια

Παίζουν οι ηθοποιοί: Μαριάννα Λαμπίρη, Πέτρος Αποστολόπουλος, Άννα Πορφύρη, Γιώργος Κατινάς, Χριστίνα Δενδρινού, Ερνέστος Βουτσίνος
Ακούγονται: Κώστας Τερζάκης, Βασιλική Ρόρρη, Νεκτάριος Γεωργιάδης
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Κομνηνός